DR. JEKYLL İLE BAY HYDE ROBERT LOUİS STEVENSON

jekyll
(0/10 Puan)

Dr. Jekyll ile Bay Hyde Robert Louis Stevenson

A+ A-

Avukat Gabriel John Utterson ile Dr. Jekyll’in eskiye dayanan bir dostlukları vardır. Dr. Jekyll’in yazdığı vasiyetnamede, ölmesi yahut kaybolması halinde tüm varlığını, yeni asistanı Bay Hyde’a devredeceğini yazması, avukatın dikkatini çeker. Bay Utterson’ın kafası sürekli bu vasiyetnameyle meşguldür. Bay Hyde, bir süredir Dr. Jekyll’in evinde yaşamakta; kısa boylu, çirkin ve  hakkında iyi söylentiler olmayan, gizemli bir adamdır. Bu karanlık adam hayatına girdiğinden beri doktor, eve kapanmış neredeyse kimseyle görüşmez olmuştur. Hal böyle olunca avukatın kaygıları artar, arkadaşının Bay Hyde’a olan güven ve itimadının sebeplerini anlamaya çalışır ancak bir türlü tatmin edici bir yanıt alamaz. Bir zaman sonra, Londra’da bir cinayet işlenir. Tanıkların dinlenmesi, bazı tesadüf ve deliller ışığında, gözler Bay Hyde’a çevrilir ancak kendisi ortada yoktur. Dr. Jekyll bu olaydan sonra gerilir, kendini evine kapatır ve yakın arkadaşı Bay Utterson da dahil hiçkimseyle görüşmez. Avukat, doktorun bu tavrına öfkelenmesine rağmen, onunla konuşmak için kapısına gider ama her seferinde geri dönmek zorunda kalır ve sonunda pes eder. Ta ki bir gece kapısı çalınana kadar…

İskoçyalı yazar Robert Louis Stevenson’ın 1886 yılında yayımladığı ‘Dr. Jekyll ile Bay Hyde’, Viktorya Devri İngiltere’sinde geçen, gizemli ve fantastik tarzda yazılan ilk öykü olması sebebiyle büyük yankı uyandırmış. Hiçbir dönem listelerden düşmeyen kitap, dünyada birçok defa basılmakla kalmamış, 1908 yılından itibaren ortalama 123 kez sinema ve televizyona uyarlanmış. Bu da yetmemiş onlarca televizyon dizisi, çizgi roman, bilgisayar oyunu ve albüme ilham vermiş. Bütün bunları yaptığım araştırmalardan öğrenince şaşırdım doğrusu. Peki bu tuhaf hikayenin cazibesi nereden geliyor? İnsanın doğasında, aynı bedendeki iyi ile kötü çatışmasının çarpıcı bir biçimde kurgulanmış olması, yüzyıllardır bu ikilemle mücadele etmeye çalışan insanoğlunun dikkatini çekmiş olmalı. Bunun yanı sıra öyküdeki gizemli ve karanlık hava, hem olayların cereyan etmesi hem de psikolojik yönü olması dolayısıyla okuyucuda merak uyandırıyor. Bu kısa öyküde birçok unsurun birarada olması ilgi çekici doğrusu fakat ben çok etkilendiğimi yazamayacağım. Bu, beğenmediğim şeklinde asla yorumlanmamalı. Zira yazıldığı döneme bakıldığında kesinlikle çok yeni, özgün ve etkileyici bir öykü olduğunu düşünüyorum. İster edebiyat, ister resim ya da heykel ne olursa olsun, bir eser üretildiği dönemle değerlendirilmeye çalışırsa daha yerinde bir davranış olur diye düşünüyorum. O yüzden de, bir ilki temsil etmesi açısından, kitap okuyan (gerçekten okuyan) insanların kaçırmaması gereken bir öykü olduğunu düşünüyorum.

İnsandaki iyi ile kötünün birarada olması, sadece insana özgü değil, hayatın ve ona dahil olan her şeyin yapısında var. Bunu yazdığım anda, iyinin ve kötünün ne olduğuna dair bir soru işareti oluştu kafamda. İyi ve kötü nedir, nasıl tanımlanır? Evrensel bir iyilik yahut kötülük var mıdır yoksa bunlar kişiden kişiye, toplumdan topluma değişir mi? Bizim iyi olarak değerlendirdiklerimizin gerçekten iyi olduğundan emin olabilir miyiz? Bir insanın kötülük yapmış olması onu kötü bir insan yapar mı? Yahut kafasında kötücül düşünce ve fanteziler olan birinin iyi eylemlerde bulunuyor olması onun iyi biri olduğunun göstergesi midir? Birtakım yöntemlerle içimizdeki kötülükleri bertaraf etmemiz mümkün mü? Kötücül hislerimizin bize hiçbir faydası yoksa neden varlar? Falan filan… İşte ben böyle, yıllardır, pratik hayatımda hiçbir işime yaramayan birçok soru soruyor, kendimce cevaplar bulmaya çalışıyorum. Ergenlik çağlarında bir yazı okumuştum; hayatı soru işaretleriyle değil, ünlemlerle yaşamak gerektiğine dair,O zaman çok hoşuma gitmişti fakat ben ünlemli biri değilim. En çok üç noktayı sever, soru işaretleriyle yaşarım. Matah bir şey diye yazmıyorum, bazen kızıyorum da kendime… Ama işte, bazı şeyler değişiyor ve aynı kalıyor bir yönüyle… 

Benzer Kitaplar
YORUMLAR
Yorum Yaz
* Üyelik gerektirir. Üye olmak için tıklayınız.