DUVAR JEAN-PAUL SARTRE

duvar
(0/10 Puan)

Duvar Jean-Paul Sartre

A+ A-

‘’Her şeyi ciddiye alıyordum, sanki ölümsüzmüşüm gibi.’’

Sartre’ın ilk okuduğum kitabı ‘’Bulantı’’ ve sonra ‘’Sözcükler’’de etkilendiğim ve duygulandığım cümleler vardı ama yukarıda paylaştığım, diğerlerini unutturdu bana… Arama motoruna yazdığınızda Sartre’ın kitaplarında işlediği konuların Varoluşçu Felsefe’yi nasıl ve ne şekilde yansıttığından bolca bahsedilmiş. Çoğunu okudum ve okuduklarımın çoğundan ya hiçbir şey anlamadım ya da kafam iyice karıştı. Kimisinde  yazı, terimler içinde yüzüyor; Kimisinde upuzun cümleler kurulmuş ki sonuna geldiğimde başında ne dediğini unutuyorum. Kendi bildiğimden  de şüphe etmeye başlayınca yazıları okumaktan vazgeçtim. Nedense iş felsefe olduğunda  basit anlatımlar yerine hep çetrefilli ve karmaşık cümleler çıkıyor karşımıza. Neden acaba? Anlatan/yazan, kendisi de konuyu sindiremediği ve dolayısıyla kafası karışık olduğu için kelimeleri çorba haline getiriyor olabilir mi? Ya da anlatan/yazan kişi anlaşılamayarak kendine bir imaj mı yaratmaya çalışıyor? (‘’Bu işler öyle basit değil, herkesin kafası basmaz.’’ hesabı…) İkisi de olabilir ya da hiçbiri… Bense sınırlı bilgim ve basit kelimelerimle düşüncelerimi ifade etmeye çalışacağım.

Kitap, Sartre’ın birbirinden kurgu olarak bağımsız beş öyküsünden oluşmakta. Bu öyküler; ‘’Duvar’’, ‘’Oda’’, ‘’Herostratos’’,’’Özel Yaşam’’ ve  ‘’Bir Yöneticinin Çocukluğu’’… Öykülerdeki karakterlerin yaşadığı olaylardan çok, bu olayları nasıl yaşadıkları ve neler hissedip düşündükleri, yani daha çok içsel (zihinsel ve duygusal) durumlarını okuyoruz. Öykülerdeki karakterler; bir idam mahkumu, şizofren kocasıyla yaşayan genç bir kadın, toplumdan uzak ve insanlardan nefret eden bir adam, Lulu adında kendisiyle ne yapacağını bilmeyen bir kadın ve  ne olduğunu sorgularken gel-gitler yaşayan Lucien. Bu karakterlerin dışardan bakıldığında normal, hayatlarını olması gerektiği gibi (ne demekse!) yaşayan, pek göze batmayan tipler olduğunu hissetmek mümkün. Ancak  her insanın olduğu gibi, onların da kimi zaman saldırgan, kimi zaman saplantılı halleri, kimseyle paylaşmadığı düşünceleri var elbette. Bunları öykülerde okuyor ve böylece karakterlerin bir varoluş kaygısı yaşadığını, bir yol arayışı içerisinde olduğunu, bir çıkış bulmaya çalıştığını hiçbiri değilse kendinin hayat içerisindeki varlığını anlamlandırmaya çalıştığını hissediyoruz. Sartre’ın amacı da bu sanırım; yarattığı karakterler kim oldukları, niçin var oldukları ve var olmalarının ne anlama geldiğini anlamaya çalışırken, okurda da bazı duygu ve düşünceleri dürtmek…  ’'Duvar’’ bir ders kitabı değil. Bize Varoluşçu Felsefe’nin ne olduğunu anlatmıyor, o yüzden okurun bu kitabı okuyup Varoluşçuluğu çözmesi bence mümkün değil ama okuduklarıma bakılırsa çözen çözmüş gibi görünüyor. Neyse… Öykülerin hepsini çok beğendim. Hepsini farklı ve özgün buldum. Her öykü merak uyandırıyor, evet düşündürüyor ve zorluyor ama dil ve üslup açısından bakarsam kolay okunuyor. Kendini anlamaya çalışan insanın biraz karamsar ve buhranlı havası öykülere hakim. Benim en etkilendiğim iki öykü ise ‘’Duvar’’ ve ‘’Oda’’ idi…

Varoluşçuluk, ilk olarak Alman Düşünür Martin Heidegger tarafından ortaya atıldı. Ona göre insan bu dünyaya fırlatılmış ve terk edilmiştir. Sartre’a göre varoluş, özden önce gelir. İnsanın nereden geldiğinin yahut nereye gideceğinin bir önemi yoktur, bunları düşünmek kişiye bir şey kazandırmaz, bilinmez de. Ancak bu yoz bir hayat yaşamak anlamına gelmez zira varoluş değerlidir ve beraberinde sorumluluk getirir. Kişi seçimlerinin sorumluluğunu alarak geleceğini kendi belirler. Tabii bu çok üstün körü bir açıklama oldu belki, ama bilgileri toparlama açısından bir faydası olabilir. Ayrıca felsefi akımlar din değildir. Mesela; Varoşçuluk Dini diye bir din duymadım ben. O yüzden felsefi akımları bir dinmişçesine eleştirmek, dini öğretilerle çürütmeye çalışmak uygun olmayabilir. Her şeyi hakaret addedip üstümüze almak zorunda da değiliz ayrıca. Biraz soğukkanlı olup sonra anlamaya çalışırsak cevap ve yorumlarımız da hem daha yerinde hem daha değerli olacaktır.

 

 

 

Benzer Kitaplar
YORUMLAR
Yorum Yaz
* Üyelik gerektirir. Üye olmak için tıklayınız.