SOKRATES'İN SAVUNMASI PLATON

savunma
(0/10 Puan)

Sokrates'in Savunması Platon

A+ A-

Felsefenin kurucularından biri olarak kabul edilen Yunan filozof Sokrates’in, M.Ö. 469- M.Ö. 399 yılları arasında yaşadığı söylenir. Heykelci Sofroniskos ile ebelik yapan Fenarete’nin oğludur. Dönemin Atinası’nda, bilimsel ve toplumsal gelişmelere paralel olarak geometri, aritmetik ve astronomi dersleri alır. Sonrasında doğa bilimleri üzerine yoğunlaşarak, canlı varlıkların ortaya çıkışı, yaşamını sürdürmesi, üremesi ve ölümü üzerine çalışmaya başlar. Fakat, konuşmayı, soru sormayı ve sorgulamayı tercih eden filozofun, yazılı hiçbir çalışması bulunmamaktadır. Hayatının bir kısmında taş oymacılığı yaptığı söylense de, kaynakların çoğunda Sokrates’in, hayatının tamamını felsefeye adadığına dikkat çekilir. Buna rağmen, kendisi ne öğretmenlik yapar ne de öğretilerini yaymak için bir okul açar… Sabahın erken saatlerinde yürüyüş turlarına başlayan filozof, daima Atina halkıyla iç içedir.  Hayat ve hayatın anlamı hakkında derin sohbetler yapar ve bunu yaparken de esnek ve önyargısız bir tutum sergiler. ‘’Bildiğim bir şey varsa, o da hiçbir şey bilmediğimdir.’’ Diyen Sokrates, soruya soruyla karşılık vererek, insanları düşündürmeye, olayları ve durumları farklı yönlerden görmelerini sağlamaya, kendisi de bilgilerin oluşmasının altındaki nedenleri ortaya çıkararak, bilginin sınırlarını anlamaya çalışır.

Geçen senelerde yazdığım bir öykümde, ‘İnsan ne kadar değişiyor ve ne kadar aynı kalıyor bir yönüyle.’ Gibi bir cümlem vardı.  Sadece insan değil, insanlar, şartlar, şehirler, iklimler her şey değişiyor da, soru soran, sorgulayan insana olan korku ve dolayısıyla öfke bir türlü kırılmıyor, değişmiyor. İşte, insanlık tarihinde çığır açan, düşünce dünyasını değiştirecek metodlar kuran, ahlaklı bir insan olarak Atina’da nam salan ve sevilen Sokrates, de dinsizlik ve gençlerin ahlakını bozma suçlamalarıyla mahkeme önüne çıkarılır. Kendisinden davacı olan üç kişi vardır. Neticede, Sokrates suçlu bulunur ve idama mahkum edilir. Baldıran zehiri içirilmek suretiyle de cezası yerine getirilir.

Sokrates’in savunmasıyla ilgili birçok kaynak var. Ancak benim okuduğum, filozofa dair bilgilerin çoğunun kendisinden öğrenildiği, aynı zamanda öğrencisi de olan Platon’unki… Kitap, İlk Konuşma: Suç Konusunda, İkinci Konuşma: Ceza Konusunda ve Üçüncü Konuşma: Son Düşünceler olmak üzere üç bölümden oluşuyor. Ancak, buradaki konuşmalar Sokrates’in savunmasından birebir alıntılanmış değil. Kaynağa göre Platon, dava görülürken orada bulunmuş ve bu konuşmaya tanık olmuştur. Bu savunmada, yetmiş yaşında yargılanan filozofun sadece felsefi kimliğini değil, karakterini ve onu infaz edecek olanlara karşı takındığı tavrı da görmek mümkün. Bazılarına göre, Sokrates’in yaşamış olduğu şaibeli olsa da, her ne olursa olsun, böylesi prensip sahibi, ahlaklı ve dimdik insanların yaşamış olma, var olma ihtimali bile, benim yaşama motive olmama sebep oluyor.

Kitabın çevirisini de başarılı buldum. Keyif ve hayranlıkla okudum. Sadece felsefeyle ilgilenenlerin ilgisini çekeceğini de düşünmüyorum. Ama yine de biraz fikir olması açısından altını çizdiğim bazı cümleleri paylaşmak istiyorum.

 

‘’ Ben bu adamdan daha bilgeyim, ikimiz de güzel ve iyi olanı hiç mi hiç bilmiyoruz. Fakat bu adam, hiçbir şey bilmediği halde bir şey bildiğini zannediyor. Tamam, ben de bilmiyorum, ama bildiğimi de zannetmiyorum. Bilmediğim şeyleri, bilir sanmadığıma göre kendimi, o adamdan en azından küçük bir farkla da olsa daha bilge gibiyim.

… ölümden korkmak, öyle olmadığı halde bilge görünmekten başka bir şey değildir. Bilmediği halde biliyormuş gibi görünmektir. Kimse bilemez ölümün insanın başına gelen bütün iyiliklerin en büyüğü olup olmadığını, ama sanki kötülüklerin en büyüğü olduğunu iyice biliyormuş gibi ondan korkar.

… ölümden, o kadar da zor değil kaçıp kurtulmak, çok daha zor olan kötülükten kaçıp kurtulmaktır.

Şimdi ben sizin tarafınızdan idam cezası hükmü giydirilmiş olarak ayrılıyorum aranızdan, onlar ise hakikat tarafından fesatlığa ve adaletsizliğe mahkum edilmiş olarak. ‘’

 

Benzer Kitaplar
YORUMLAR
Yorum Yaz
* Üyelik gerektirir. Üye olmak için tıklayınız.