TEK MEYVE PORTAKAL DEĞİLDİR JEANETTE WİNTERSON

meyve
(0/10 Puan)

Tek Meyve Portakal Değildir Jeanette Winterson

A+ A-

Jeanette, neredeyse yok sayılabilecek kadar sessiz ve etkisiz bir baba ve hayatı kilise- ev- pazar arasında geçen, tehditkar bir dindarlık anlayışıyla yaşayan annesiyle aynı evi paylaşmaktadır. Kızının okula gitmesini, kötü alışkanlıklar edinmesi ve kötü bilgiler öğrenmesi yüzünden istemeyen anne, küçük kıza evde, kendisi eğitim verir. Bu eğitim sadece İncil üzerinden yapılır. Mesela Jeanette okumayı, İncil'de zebanilerden bahsedilen bölümleri tekrarlayarak öğrenir. Matematik yahut fen bilgisi yoktur. Çevresindeki insanlar; anne-babası ve cemaat üyelerinden ibarettir. Neredeyse bir militan edasıyla hareket eden, kadın- erkek ayırt etmeden etrafındaki herkese şüphe ve önyargıyla bakan anne, kızını da kendi gibi yetiştirmek için elinden geleni ardına koymaz. Jeanette bir yandan annesine kendini beğendirmeye çalışırken, bir yandan korkularıyla mücadele etmekte, cemaate faydalı olmak için can havliyle çalışmaktadır. Ancak hepimiz biliriz ki dışardan görünenle, içte olanlar arasında pek çok fark vardır. Hele bir de ergenlik çağında… Jeanette aldığı eğitim, anne-babasının ilişkisi ve kendi hayalleri üzerine düşünürken esasen dışardan göründüğü kadar uyumlu ve sakin değildir. Kendi içinde büyük bir savaş vermektedir. O günlerden birinde, cemaatte tanıştığı bir kızın evinde kalmak için annesinden izin alır ve o geceden sonra gözden düşmek ve hatta reddedilmek pahasına kendi hayatını yaşamak için mücadele etmeye başlar.

Jeanette Winterson 1959 yılında İngiltere’de doğdu. Bir yaşındayken, kilise mensubu ebeveynler tarafından evlat edinildi ve yukarda da belirttiğim gibi, özellikle annesi tarafından bir misyoner olarak yetiştirildi. Küçük yaşlardan beri okumaya meraklı olan Jeanette, annesinin tüm kontrollerine, çok dar bir yaşam ve gözlem alanına sahip olmasına rağmen kendi değerlerini oluşturmak için çabaladı. Cemaat üyelerinden biri olan kız arkadaşına sıklıkla gidip gelmesi, annesinde şüphe uyandırdı ve sonunda Jeanette, 16 yaşındayken eşcinsel olduğunu açıkladı. Hayatını din yoluna vakfetmiş annesi elbette ki bu durumu kaldıramadı. Genç kızı açıktan kovmadı belki ama evden gitmesi için hem sözel hem de fiziksel birçok imada bulundu. Ne var ki Jeanette de evde kalmak istemiyordu. Kız arkadaşı da kendinden uzaklaşınca, başının çaresine bakması gerekti ve evi terkederek bir süre küçük bir arabada yaşadı. Ardından Oxford Üniversitesi’nde İngilizce bölümünde okudu. Ek işler yaparak para kazandı ve mezun olunca tiyatro alanında çalıştı. ‘Tek Meyve Portakal Değildir’ Winterson’ın ilk otobiyografik romanı. Ardından daha başka romanlar da kaleme alan yazarın, çocuklar için yazdığı kitapları da var.

Ben henüz ergenlik çağlarımın başındayken, travmatik çocukluk ve gençlik anılarının anlatıldığı kitapları okumaya çok meraklıydım. Ailem kontrolcü olmasına rağmen, okuduğum kitaplara hiç karışmazlardı. Çünkü bizim evde ve hatta geniş ailemde de pek kitap okunmazdı, hala da okunmaz. Hatırlıyorum, en büyük kabuslarımı o kitapları okuduğum zamanlarda görür, uyumaktan korkardım. ‘Tek Meyve Portakal Değildir’ , daha önce okuduklarıma bakılırsa çok daha az travmatik aslında ancak yine de, okuduğum süre boyunca kendimi 13-14 yaşlarındaymışım gibi hissettim. Ve tekrar, her kitabın her yaşta okunmaması gerektiğine kannat getirdim. O zamanlar aile içi cinayetlerden çocuk ticaretine, ensestten tecavüze, uyuşturucudan  fuhuşa kadar başından nice olay geçmiş gençlerin hayatını okurken, insanların nasıl olur da bu denli kalpsiz, vicdansız, gaddar ve zalim olabileceğine akıl sır erdiremez, hemen herkesten ürkerdim. Sanıyorum yetişkin zamanlarımda insanlardan kaçmamın, tedirgin halimin ve çoğunlukla yalnızlığı seçmemin, bu tip kitapları okumamla birlikte insana olan güvenimin sarsılmasının da etkisi var…  O yüzden çocuk ve gençleri rahatsız etmeden, tahakküm kurmadan gözlemlemek, onlara uygun  kitaplar önermek, şayet bu tip ağır kitaplar okuyorlarsa bunun sebebini, altında yatan nedenleri anlamak gerekir diye düşünüyorum. Yeri gelmişken bunu yazmadan geçemedim.

Tekrar kitaba dönersek; Winterson’ın çizeceği yol –bence- kitabın ortalarından belliydi. Bir yanda sadece nefes alan, yemek yiyen ve televizyon seyreden bir baba; diğer yanda sapkın ve kötücül düşüncelerinin üstünü örtmek için dini kullanan, sevgisiz, gaddar bir anne… Jeanette annesiyle özdeşleşemedi, öncesinde babasıyla da tatmin edici bir ilişkisi olmadı. Ne var ki evlat edinilen genç kızın gerçek anne-babasının kim olduğunu, ne şartlarda dünyaya geldiğini ve nasıl terkedildiğini de bilmiyoruz. Her kişinin seçimi kendini ilgilendirir ancak baskı, zorlama ve tahakkümün uzun vadede hiçbir işe yaramadığını artık kabul etmeliyiz. Hele ki kişinin, birtakım arzu ve isteklerini, belki psikolojik rahatsızlıklarını, dini ve inançsal zaafları kullanarak başkalarının üzerinden  tatmin etmeye çalışmasını tehlikeli buluyorum. Yetişkinler okuyup düşünerek, araştırarak bundan kendilerini koruyabilirler belki ama bu şartlarda yetişen çocuklar için durum çok daha zor. Çok ilginç bir hikayemiydi okuduğum? Hayır. Ancak ‘Tek Meyve Portakal Değildir’, insan psikolojisini, aile ilişkilerindeki dinamikleri ve bir gencin büyüme sancılarını izlemek ve düşünmek açısından çok ilgi çekiciydi.

Benzer Kitaplar
YORUMLAR
Yorum Yaz
* Üyelik gerektirir. Üye olmak için tıklayınız.